Baringsverloop

Een bevalling is voor veel mensen een van de meest bijzondere gebeurtenissen in hun leven. Niemand weet vooraf hoe een bevalling gaat verlopen en dat maakt het voor velen ook een erg spannende gebeurtenis.

Wij willen jullie goed voorbereiden op de bevalling en zullen onze informatie zoveel als mogelijk afstemmen op jullie behoeften. Er zijn namelijk vrouwen die graag alle scenario’s willen weten, maar er zijn ook vrouwen die een baring liever over zich heen laten komen. Wel is het goed dat iedere vrouw een bepaalde basiskennis heeft over het verloop van een normale bevalling. De ervaring leert dat als vrouwen te weinig weten van een bevalling zij erdoor overdonderd kunnen worden en het een onplezierige herinnering wordt. Dit is iets wat wij willen voorkomen. Wij streven ernaar jullie bevalling zo te laten verlopen dat jullie kunnen terugkijken op een mooie ervaring.

Waardoor begint een bevalling?

Het is nog niet bekend wat een bevalling precies doet beginnen. We weten wel dat het een samenspel is van hormonen en dat de placenta (moederkoek), de vliezen en uw kindje een belangrijke rol hierbij hebben. De belangrijkste hormonen tijdens de bevalling zijn oxytocine, endorfine en adrenaline.

Oxytocine
Oxytocine wordt ook wel het bevalhormoon genoemd. Zij zorgt voor sterke weeën.

Endorfines
Endorfine werkt als een natuurlijke pijnstiller, die uw lichaam automatisch aanmaakt tijdens een bevalling. Zij zijn erg belangrijk omdat ze ervoor zorgen dat u kan ontspannen tijdens de weeën. Hoe meer u op uw gemak bent tijdens de bevalling hoe meer endorfines er zullen vrijkomen in uw lichaam en hoe plezieriger het voor u is. Wij zullen u daarbij helpen.

Adrenaline
Adrenaline is ook een hormoon. Adrenaline is een hormoon dat vrijkomt tijdens stress en spanning. Dit hormoon remt de bevallingshormonen en endorfine en daardoor de weeën Overdag heeft u altijd wat meer adrenaline in uw lichaam doordat het licht is, er meer geluiden zijn en meer indrukken. Daarom bevallen de meeste vrouwen ook ’s nachts!

Tips
Voor weinig adrenaline tijdens de bevalling en zo veel mogelijk oxytocine en endorfine:

  • Zorg voor een warme omgeving om in te bevallen
  • Draag zachte comfortabele kleding
  • Vermijd fel licht. Dim de lichten (dit kan ook in het ziekenhuis) of steek kaarsen aan
  • Zet telefoon, radio en televisie uit als u merkt dat dit u afleidt
  • Neem een warme douche of vul een kruik met warm water
  • Vraag of iemand u wil masseren.

De bevalling kan op twee verschillende manieren beginnen: met het breken van de vliezen of met weeën.

Gebroken vliezen

10% van de bevallingen begint met het breken van de vliezen, nog voordat er weeën zijn. De vliezen breken vaak ’s nachts. U merkt dit doordat u opeens vocht verliest. Soms is het zoveel vocht dat u het meteen zeker weet dat de vliezen zijn gebroken. Maar soms is het lastig om te weten of het vocht dat u verliest afscheiding, urine of vruchtwater is. Het belangrijkste verschil is dat vruchtwater meestal blijft door druppelen. U blijft dus de hele tijd een beetje vocht verliezen. Twijfelt u of het vruchtwater is, bel ons dan op het 06 nummer.

Als de vliezen breken, komt er een hormoon vrij, waardoor de weeën beginnen. Meestal krijgt u binnen 24 uur na het breken van de vliezen spontaan weeën (dat gebeurt in 75% van de gevallen). Soms duurt het langer. Omdat door het breken van de vliezen de afsluiting tussen de baarmoeder met de buitenwereld is verdwenen, is er een kleine kans dat er een infectie in de baarmoeder ontstaat. De kans hierop is vooral 24 uur na het breken van de vliezen. Daarom zullen wij 24 uur wachten op spontane weeën. Maar als u na 24 uur nog geen ween heeft gekregen zullen wij u doorverwijzen naar de gynaecoloog. De gynaecoloog zal verschillende onderzoeken doen en daarna samen met jullie besluiten wanneer de bevalling zal worden opgewekt. Soms doen ze dit meteen, maar als er geen tekenen zijn van een infectie, wachten ze soms ook nog 1 tot 2 dagen af. De bevalling zal na 24 uur gebroken vliezen altijd worden begeleid door de gynaecoloog in het ziekenhuis. In verband met dit infectie gevaar mag u niet in bad liggen, tampons gebruiken of gemeenschap hebben. Douchen mag natuurlijk wel.

Als de vliezen breken let u op een aantal dingen:

  • Tijdstip breken van de vliezen.
  • De kleur van het vruchtwater.
    Vruchtwater lijkt op dik water met witte vlokjes erin. Soms is het lichtroze. Dit is de normale kleur van vruchtwater. Is het vruchtwater bruin, geel of groen van kleur? Dan heeft uw kindje in het vruchtwater gepoept, wat niet de bedoeling is. Uw kindje hoort eigenlijk pas te gaan poepen als hij of zij geboren is. De meeste baby’s (80%) hebben per ongeluk gepoept en is er niets ergs aan de hand, maar soms (bij 20%) heeft de baby gepoept omdat hij stress heeft (gehad). Dat kan gevaarlijk zijn. Daarom moet u ons altijd bellen als het vruchtwater bruin, groen of geel is. Wij zullen dan langs komen en de conditie van de baby beoordelen. Daarna zullen we u altijd doorverwijzen naar de gynaecoloog die uw bevalling dan verder zal begeleiden en de conditie van uw baby extra goed zal controleren.
  • Is het hoofdje van uw kindje ingedaald in uw bekken?
    Als u bij ons op controle komt zullen wij vanaf 35 weken zwangerschap altijd voelen of het hoofdje van de baby goed in uw bekken zit. We noemen dit ‘indalen’. Veel kinderen gaan met het hoofdje in het bekken liggen rond de 35-36 weken zwangerschap, het hoofdje is dan ingedaald. Er zijn ook kindjes die met het hoofdje boven het bekken blijven zitten of het hoofdje scheef in het bekken hebben, deze baby’s zakken pas tijdens de weeën met hun hoofdje in het bekken. Het maakt voor de bevalling niet uit of een kindje al voor, of pas tijdens de weeën indaalt. Het is wel van belang als de vliezen breken. Als het hoofdje níet is ingedaald is er nog ruimte tussen het hoofdje en het bekken en zou er met het breken van de vliezen een navelstreng voor de hoofdje kunnen zakken. Dit kan gevaarlijk worden op het moment dat dan de weeën beginnen. Zijn de vliezen gebroken en was het hoofdje op de laatste controle nog niet ingedaald? Bel ons dan meteen op het 06 nummer, ook ‘s nachts. We komen dan langs om te kijken of het hoofdje goed in het bekken is gezakt, zonder voorliggende navelstreng.

Bel ons meteen, ook ’s nachts, als het vruchtwater groen of bruin is of als het hoofdje niet is ingedaald in uw bekken!

Weeën

De meeste bevallingen (90%) beginnen met weeën. Weeën zijn een samentrekking van de baarmoeder die er voor zorgen dat de baarmoedermond opengaat. Het voelt als een soort kramp in uw onderbuik die langzaam opkomt, erger wordt en dan weer afzwakt. U kunt deze pijnlijke kramp voelen door uw hele bekkengebied, zoals buik, maar ook rug en benen. Tussen de weeën door is er rust in uw buik. Neem deze tijd ook om uw rust te pakken zodat u zich weer kunt voorbereiden op de volgende wee die komen gaat. De weeën worden krachtiger en pijnlijker naarmate de ontsluiting vordert. De duur van een ontsluitingsfase is bij elke vrouw verschillend, maar bij een eerste kindje is het normaal om ongeveer 1 cm per uur te ontsluiten. De baarmoedermond is bij een eerste bevalling namelijk nog stugger en gaat daardoor minder makkelijk open.

Om te begrijpen wat er tijdens een bevalling allemaal gebeurt is het handig om ook wat te weten over de anatomie van de baarmoeder.

De baarmoeder is namelijk een hele grote spier die 1 opening heeft onderin, de baarmoedermond. De baarmoedermond heeft de vorm van een tuitje, dat uitkomt in de vagina en is zo’n 3-4 cm lang en voelt hard aan. Zoals het puntje van uw neus. De baarmoedermond is erg sterk, dat is ook belangrijk omdat hij er tijdens de zwangerschap voor zorgt dat uw kindje niet uit uw baarmoeder valt.

Tijdens de bevalling moet de baarmoedermond eerst zacht worden, ongeveer zo zacht als uw oorlel. Daarna moet hij korter worden, van 3-4 cm lang, wordt hij zo dun als een vliesje. Ook wijst de baarmoeder tijdens de zwangerschap wat naar achter, en zal deze tijdens de bevalling naar voren gaan staan. Daarna zal de baarmoedermond openen, we noemen dit ontsluiten. Van helemaal dicht tot een opening van 10 centimeter. Voor de ontsluiting zijn dan ook sterke weeën nodig. Ze duren langer (1-1,5 minuut) dan voorweeën en komen regelmatig zo om de 3-5 min. Vanaf het moment dat er volledige ontsluiting is (10 cm) zal de baarmoeder samen met u de baby naar buiten gaan duwen, en daarna ook de placenta (moederkoek).

Ontspannen is erg goed tijdens de ontsluitingsfase het bevordert namelijk de aanmaak van natuurlijke endorfines door uw lichaam. Deze endorfines zorgen ervoor dat u minder pijn ervaart. Verschillende houdingen en warmte zoals bijvoorbeeld een warme kruik, douche of bad kunnen u hierbij helpen.

We verdelen de bevalling in vijf fasen:

  • de latente fase: de baarmoedermond zal zachter en korter worden en beginnen te ontsluiten
  • de actieve fase: de weeën komen nu goed op gang en u heeft ongeveer 5 cm ontsluiting
  • de overgangsfase: u heeft ongeveer 8 cm ontsluiting en de weeën worden erg heftig
  • de uitdrijving: u heeft volledige ontsluiting en u kan het kind naar buiten persen
  • de nageboorte: de geboorte van de placenta.

De Latente Fase

Tips:

  • Probeer in deze fase zoveel mogelijk te rusten, goed te eten en regelmatig te drinken. Echt diep slapen lukt vaak niet meer maar probeer een houding te vinden waarin u tussen de weeën door wel goed rust kunt krijgen. Dit zorgt ervoor dat u voldoende energie heeft als de weeën heftiger worden. Afleiding zoeken kan ook goed helpen om de tijd te doden. Ga bijvoorbeeld een taart bakken of foto’s inplakken, boek lezen of film kijken. Of iets anders waardoor u niet steeds aan de bevalling hoeft te denken. Hoe meer u de weeën probeert te negeren hoe beter en sneller de weeën krachtiger zullen worden.
  • Schrik niet als er wat slijm of bloed uit uw vagina komt. Door de weeën en de verandering van de baarmoeder kunnen kleine bloedvaatjes kapot gaan, dit is normaal. Het verliezen van slijm al dan niet in combinatie met een klein beetje bloed is heel normaal. Verliest u ruim helder bloed of bent u ongerust? Neem dan meteen contact met ons op. Wij zullen dan beoordelen of de hoeveelheid bloed normaal is.

De Actieve fase

Als u ongeveer 4 cm ontsluiting heeft begint de actieve fase. De weeën zijn in deze fase pijnlijk en komen ongeveer elke 3 tot 4 minuten en duren ongeveer een minuut. Tijdens een wee zult u nu helemaal geconcentreerd moeten zijn, zodat u de wee goed kan opvangen. Misschien heeft u tijdens een zwangerschapscursus tips gekregen hoe u de wee weg kan zuchten, ademen of puffen. Dit is een goed moment om de adviezen die u heeft gekregen te gaan toepassen.

Omdat u zich helemaal moet concentreren op de pijn, kunt u nu vaak niet meer praten tijdens de wee. Ook raken vrouwen vaak wat in zichzelf gekeerd door de endorfines die in deze fase vrij beginnen te komen. U merkt dan niet meer zo wat er om u heen gebeurd en vaak wilt u dan ook rust om u heen. Daarom zitten vrouwen in deze fase vaak in een donkere ruimte zoals de douche, wc of onder de deken in bed om zich helemaal concentreren op de weeën. Vanaf dit moment willen we dat de ontsluiting met minimaal 1 centimeter per uur vordert, het liefst natuurlijk nog sneller.

Tips:

  • Omdat het fijn kan zijn om te douchen in deze fase is het verstandig een krukje of stoel in huis te hebben die onder de douche kan. Lang staan is namelijk vaak te vermoeiend, dus zittend douchen houden vrouwen vaak veel langer vol.
  • Veel vrouwen worden misselijk in de actieve fase en gaan overgeven of krijgen diaree. U lichaam is heel hard aan het werk. U lichaam gebruikt al zijn energie voor de weeën, en heeft daardoor geen energie over om uw eten te verteren. Daarom zal u lichaam een reflex geven dat u doet overgeven. Dat is erg vervelend, maar probeer het niet tegen te houden. Hoe eerder uw maag leeg is, hoe eerder het misselijke gevoel stopt.

Omdat de baarmoedermond nu nog verder opengaat zal het bloedverlies ook wat toenemen. Het zal toenemen maar blijft minder dan de hoeveelheid tijdens een menstruatie. Verliest u zoveel bloed als tijdens een menstruatie, en zijn wij nog niet bij u ? Bel ons dan meteen op het spoednummer. Wij zullen dan beoordelen of de hoeveelheid bloedverlies normaal is.

De overgangsfase

Bij ongeveer 8 cm ontsluiting komt u in de overgangsfase. Dit is de overgang van ontsluiten naar persen. Dit is een heftige fase omdat de weeën erg sterk zijn en vaak komen, soms wel om de 1-2 minuten. Veel vrouwen vinden dit de meest vervelende fase van de bevalling. We noemen deze fase daarom ook wel ‘de wanhoopsfase’. Want veel vrouwen roepen in deze fase dingen als: ’Ik kan het niet meer’ of ‘Ik wil nooit meer een baby’. Gelukkig is dit een fase die maximaal 2 uur mag duren maar vaak vele malen korter is.

Uitdrijvingsfase

Heeft u volledige ontsluiting (10cm) dan is de baarmoedermond helemaal open en het hoofdje van het kindje komt steeds dieper in het bekken. De ontsluitingsweeën gaan over in persweeën. Door de volledige opening van uw baarmoedermond is het hoofdje meer naar beneden gezakt. Op het hoogtepunt van de wee voelt u dan een drang om te drukken, het lijkt net alsof u moet poepen. Dit gevoel duurt vaak maar een paar seconden. Soms volgen daarna weer een paar weeën zonder dat u deze druk voelt. Maar langzaam wordt dit drukgevoel steeds sterker. Uiteindelijk zult u tijdens iedere wee de hele wee lang deze druk voelen en willen meepersen. We noemen dit persdrang. De spieren in uw baarmoeder gaan nu ook anders bewegen, ze gaan nu een golvende beweging maken waardoor de baby naar buiten wordt geduwd. Zeker bij een eerste kindje is alleen de druk van de baarmoeder niet voldoende. U moet dan als vrouw ook zelf meepersen. Dit kan liggend op bed, maar kan ook zittend op een baarkruk.

De meeste vrouwen vinden het persen fijner dan de ontsluitingsweeën. Omdat u tijdens het persen zelf actief kan meehelpen. Hoe harder u perst, hoe sneller het gaat! De eerste paar keer persen voelt vaak erg vreemd aan en kan een beetje eng zijn. U heeft namelijk urenlang de weeën weggezucht, en opeens moet u gaan persen. Het duurt vaak een paar weeën voordat u precies weet hoe dat moet. Dat is heel normaal en helemaal niet erg. Wij zullen u precies uitleggen wat u moet doen en zullen u helpen bij het vinden van een fijne houding.

Ook zullen wij goed in de gaten houden of de baby in de goede houding ligt en snel genoeg door uw bekken gaat. Zelf voelt u vaak niets veranderen. Het lijkt alsof u tegen een dichte deur duwt. Maar dat lijkt alleen maar zo. Het hoofdje van uw kindje komt steeds een heel klein beetje verder. Omdat het steeds maar een klein stukje is, merkt u zelf geen verschil. Wij zien en voelen dit verschil wel, en zullen u tijdens het persen steeds vertellen hoe ver uw kindje is.

Bij een eerste kindje perst u vaak een uur en soms zelfs nog iets langer. Bij een tweede en volgende kindje gaat de uitdrijvingsfase sneller, de weg is al vrij gebaand door het eerste kindje.

Geboorte

Op het moment dat het hoofdje bijna wordt geboren voelt dit als een pijnlijk maar vooral brandend gevoel. Na de geboorte van het hoofdje komt het lichaampje van het kindje als een vloeiende beweging er achter aan. Uw kindje is geboren. Op dat moment leggen wij hem of haar meteen op uw buik. We zullen de baby dan alleen wat afdrogen en een mutsje opzetten om afkoelen te voorkomen. Daarna zullen wij jullie wat tijd en rust geven om jullie kindje te bewonderen en aan elkaar te wennen. Het eerste contact met jullie kindje is een van de mooiste gebeurtenissen in jullie leven!

De nageboorte

Uw kindje is nu geboren. Maar u bent nog niet helemaal klaar. De placenta moet nog geboren worden. De baarmoeder trekt samen om de placenta los te maken van de baarmoederwand en om te voorkomen dat u veel bloed verliest. Vaak krijgt u na de geboorte van uw kindje ook een spuit van ons met een medicijn wat er nog extra voor zorgt dat de baarmoeder goed samentrekt. Op het moment dat de placenta los ligt voelt u vaak ook weer krampen in uw buik, terwijl wij tegendruk geven op de buik vragen wij u nog een keer mee te persen. Meestal komen dan de placenta, navelstreng en vliezen naar buiten. Dit is een vreemd gevoel maar doet geen pijn.

De placenta moet binnen 30 min na uw kindje geboren worden. Is de placenta na 30 minuten nog niet geboren, dan moet u naar de gynaecoloog in het ziekenhuis. Deze zal eerst nog meer medicijnen geven en als het dan nog niet lukt zal de placenta onder narcose weggehaald worden op de OK. Gelukkig komt dit niet vaak voor.

Bovenstaande beschrijving geeft het verloop van een normale bevalling weer. Besef dat elke bevalling anders verloopt en dat dus ook niet alle bevallingen ‘via het boekje’ verlopen. Dit hoeft niet altijd erg te zijn, soms loopt het gewoon wat anders. Als er iets níet goed verloopt, dan zijn wij geschoold om dit te herkennen en uw zorg over te dragen aan de gynaecoloog van het ziekenhuis of om de eerste opvang te verzorgen.