Leefadviezen

Over het algemeen kunt u in uw zwangerschap alles blijven doen wat u voorheen ook deed, zoals werken, sporten, autorijden enz. Wel is het belangrijk dat u goed voor u zelf zorgt, naar uw lichaam luistert en een aantal leefregels in acht neemt. Hieronder hebben wij voor u de belangrijkste leefadviezen samengevat.

Alcohol

Vrouwen die zwanger willen worden, zwanger zijn of borstvoeding geven, wordt afgeraden om alcohol te gebruiken. Het gebruik van alcohol tijdens de zwangerschap kan schadelijk zijn voor het ongeboren kind. Het is op dit moment onzeker hoeveel alcohol tot een probleem kan leiden. Wel is bekend dat alcohol soms in kleine hoeveelheden al schadelijk kan zijn. Kijk voor meer

informatie op www.stap.nl, www.zwangernu.nl of www.alcoholinfo.nl.

Besmettelijke ziekten

Neem contact met ons of met uw huisarts op wanneer iemand in uw omgeving een kinderziekte heeft die samen gaat met vlekjes op de huid, zoals waterpokken, rode hond of vijfde ziekte. Ook wanneer u in contact geweest met iemand die een andere besmettelijke ziekte heeft, vragen wij u contact op te nemen.

Drugs

Het gebruik van drugs tijdens de zwangerschap wordt sterk afgeraden. Als u softdrugs(marihuana/wiet en hasj) gebruikt, kan dat nadelige gevolgen hebben voor uw baby, zoals een verhoogde kans op miskraam en vroeggeboorte. Dat effect wordt versterkt als u softdrugs combineert met alcohol of tabak.

Harddrugs, zoals cocaïne, ecstasy (XTC) en heroïne worden in de zwangerschap zeer sterk afgeraden. Harddrugs zijn zeer slecht voor een ongeboren kind.

Over paddo’s is te weinig bekend om iets over de veiligheid tijdens de zwangerschap te zeggen.  Afhankelijk van het soort drugs kan uw kind ontwenningsverschijnselen, een aangeboren afwijking of een ontwikkelingsstoornis krijgen. Als u harddrugs gebruikt, kan stoppen tijdens de zwangerschap ontwenningverschijnselen bij het ongeboren kind veroorzaken. Mocht u drugs gebruiken of gebruikt hebben, vertel dit dan aan ons of aan uw huisarts. Praat er open over en wees niet bang om te vertellen wat en hoeveel u gebruikt (heeft).

Kijk voor meer informatie over drugs op www.drugsinfo.nl of op www.mainline.nl.

Emoties tijdens de zwangerschap

Voor de meeste mensen is de zwangerschap een periode met grote veranderingen. Zwangerschap gaat gepaard met veel verschillende, soms wisselende emoties voor u en uw partner. Dit kunnen positieve en negatieve emoties zijn. Als de negatieve emoties overheersen, is het belangrijk dat u ze met ons bespreekt.

Foliumzuur, Vitamine D en Vitaminepreparaten

Foliumzuur (vitamine B11) speelt een belangrijke rol bij de vorming van het zenuwstelsel, dat vanaf de eerste dag na de bevruchting wordt aangelegd. Het gebruik van Foliumzuur vermindert de kans op neurale buis defecten (zoals bijvoorbeeld een ‘open ruggetje’ en een ‘hazelip’) met 50-70%. De aanbevolen hoeveelheid is 0,4-0,5 milligram tot tien weken zwangerschap. U kan foliumzuur zonder recept bij de drogist of de apotheek verkrijgen.

Slik per dag 10 microgram vitamine D, want zo houdt u uw botten en die van uw kindje gezond.

Eventueel kunt u een multivitamine preparaat gebruiken. Let er dan altijd op dat deze geschikt is voor de zwangere vrouw, want gewone vitamine preparaten mag u in de zwangerschap niet gebruiken. Bij een gezond eetpatroon is het niet noodzakelijk een multivitamine preparaat te gebruiken.

Toxoplasmose

Zowel in rauw vlees als in uitwerpselen van katten kan een parasiet zitten die toxoplasmose kan veroorzaken. Besmetting in de zwangerschap kan gevolgen hebben voor uw ongeboren kind. Als u eerder toxoplasmose heeft gehad, dan bent u tegen deze ziekte beschermd. Eet geen rauw of halfrauw vlees (zoals rosbief, fricandeau, ossenworst, tartaar, carpaccio en filet Américain) en was fruit en rauwe groenten goed. Vleeswaren als rauwe ham, rookvlees of salami hebben een speciale behandeling ondergaan en mogen wel gegeten worden. Omdat de parasiet ook in kattenuitwerpselen zit, is het beter om de kattenbak te laten verschonen door uw partner. Draag handschoenen als u in de tuin werkt of met potgrond in de weer bent. Pas ook op bij het met kinderen spelen in de zandbak.

Medicijnen

Bij kinderwens en tijdens de zwangerschap dient u altijd zorgvuldig te zijn met het gebruik van medicatie. Gebruik daarom medicatie die voorgeschreven is, en vertel de arts dat u graag zwanger wilt worden of zwanger bent. Dit is van belang omdat sommige stoffen al vroeg in de zwangerschap invloed hebben op de ontwikkeling van uw kind.

Homeopatische geneesmiddelen en zelfmedicatie zijn niet altijd veilig in de zwangerschap, controleer altijd eerst de bijsluiter voordat u bepaalde medicijnen gaat gebruiken en/of overleg met u huisarts of de apotheek. Bij pijnklachten kun u uitsluitend paracetamol (zonder toevoegingen) zonder gevaar gebruiken. Zie de bijsluiter voor de dosis. Heeft u andere pijnstilling nodig, overleg dan met uw huisarts. Een verdoving voor een behandeling bij de tandarts is geen probleem, maar vertel uw tandarts wel dat u zwanger bent.

Roken

Vrouwen die zwanger willen worden, zwanger zijn of borstvoeding geven, wordt afgeraden om te roken. Stop met roken; dat advies geldt ook voor uw partner. Samen is het veel makkelijker vol te houden om te stoppen.

Roken tijdens de zwangerschap brengt grote risico’s met zich mee. Sigaretten bevatten schadelijke stoffen, die de doorbloeding van de placenta (moederkoek) verslechteren. De toevoer van zuurstof naar het kind neemt daardoor af, waardoor het minder goed groeit. Als gevolg daarvan zijn kinderen van rokende moeders kwetsbaarder.

Vaker dan andere kinderen:

  • hebben ze een te laag geboortegewicht
  • worden ze te vroeg geboren
  • hebben ze tijdens de eerste levensjaren last van astma.

Ook een rokerige omgeving beïnvloedt de zwangerschap nadelig. Er zijn bovendien aanwijzingen dat wiegendood meer voorkomt als er in de buurt van de baby wordt gerookt.

Heeft u  hulp nodig bij het stoppen met roken, dan kunt u dit met ons bespreken en/of contact opnemen met STIVORO.

Kijk voor meer informatie op www.rokeninfo.nl

Schadelijke stoffen / Straling

Probeer tijdens de zwangerschap contact met de volgende stoffen te vermijden: verf op terpentinebasis, ongediertebestrijdingsmiddelen en chemicaliën (zoals foto-ontwikkelvloeistoffen). Van haarverf zijn tot nu toe geen schadelijke effecten bekend. Een MRI-scan kan tijdens de zwangerschap zonder gevaar voor uw ongeboren kind worden gemaakt. Is een röntgenonderzoek tijdens de zwangerschap noodzakelijk, vermeld dan duidelijk dat u zwanger bent. Soms kan het onderzoek uitgesteld worden tot na de bevalling. Vaak kan de baarmoeder afgeschermd worden. Het kind krijgt dan zo weinig mogelijk straling.

Seksualiteit

De beleving van intimiteit en seksualiteit tijdens de zwangerschap wisselt per persoon en per zwangerschap. Bij een normaal verlopende zwangerschap zijn er geen geboden of verboden ten aanzien van seks. Geslachtsgemeenschap kan geen miskraam of beschadiging van het kind veroorzaken.

Problemen en vragen hierover tijdens de zwangerschap mag u altijd met ons bespreken. Dit geldt ook voor eerdere vervelende seksuele ervaringen of moeite hebben met een inwendig onderzoek. Als u dit aangeeft, houden wij hier uiteraard rekening mee.

Sporten

Tijdens de zwangerschap kun u blijven sporten zoals u gewend bent. Maar ga minder sporten of stop ermee als het sporten klachten geeft of als het u meer vermoeit dan normaal. Probeer u ook liever niet meer in te spannen dan vóór de zwangerschap. En zorg ervoor dat u tijdens het sporten voldoende vocht binnenkrijgt.

Zwemmen, fietsen, wandelen en fitness zijn sporten die u heel goed tot het einde van de zwangerschap kunt beoefenen. Minder verstandig zijn sporten waarbij u het risico loopt om iets tegen uw buik aan te krijgen, of sporten waarbij u gemakkelijk met andere mensen botst of kunt vallen. Dat geldt bijvoorbeeld voor hockey, volleybal, skiën en voetbal. Duiken met zuurstofflessen wordt afgeraden tijdens de zwangerschap. U heeft dan namelijk een grotere kans op decompressieziekte (‘duikersziekte’).

Vakanties

Als u zwanger bent, kunt u in veel gevallen gerust op reis gaan. Als u van plan bent om naar verre landen te gaan, neem dan contact op met uw huisarts of GGD voor een reizigersadvies en eventuele vaccinaties. Vermeld duidelijk dat u zwanger bent! Het is verstandig een reisbestemming te kiezen waar goede medische zorg aanwezig is, mochten zich onverhoopt complicaties voordoen.

Tegen vliegreizen bestaat uit medisch oogpunt, wanneer de zwangerschap ongecompliceerd verloopt, geen bezwaar voor moeder en kind. Vliegmaatschappijen willen echter meestal geen zwangere vrouwen na 32-34 weken zwangerschapsduur vervoeren, omdat ze geen bevallingen in de lucht willen riskeren. Informeer hiernaar voordat u boekt. Sommige vliegmaatschappijen vragen vanaf een bepaalde zwangerschapsduur een fit-to-fly verklaring. Wij kunnen deze voor u maken. Vraag dit niet te vroeg, want deze dient recent te zijn (anders accepteren vliegmaatschappijen deze niet).

Verblijf op grote hoogte wordt ontraden. Door de afnemende zuurstofspanning van de lucht is er namelijk minder zuurstof beschikbaar. Het advies is om niet langdurig hoger dan 2000 meter te verblijven.

Wanneer u op vakantie gaat, is het verstandig ons om een zwangerschapsverklaring en een nieuwe uitdraai van uw zwangerschapskaart te vragen. Zo heeft u ook op vakantie, uw relevante en actuele zwangerschapsgegevens bij de hand.

Voeding

In de zwangerschap is het belangrijk goed op uw voeding te letten, zo zijn er bijvoorbeeld producten die tijdens de zwangerschap afgeraden worden. Eten voor twee is niet nodig. Wees zuinig met suiker en snoep niet overmatig. Lijnen is tijdens de zwangerschap en tijdens het geven van borstvoeding niet verstandig.

Eet bij voorkeur voedsel dat vers of vers bereid is, en bewaar dit zo kort mogelijk in de koelkast. Het is belangrijk dat u gezond en gevarieerd eet. De ‘schijf van vijf’ van het Voedingscentrum kan u hierbij helpen: Verse groenten en fruit zijn belangrijke leveranciers van vitaminen, mineralen en vezels. Aardappelen, (volkoren)brood, rijst en pasta (zoals macaroni) zijn belangrijke energiebronnen. Melk, kaas, eieren, vlees, kip en vis zijn belangrijk voor de calcium- en eiwitbehoeften van het groeiende kind en voor moeder zelf. Halvarine, boter, margarine en vette vis voorzien in de behoefte aan vitamine A en D.

Vegetarisch eten tijdens de zwangerschap is geen probleem. Zonder vlees en of vis op het menu is het echter wel erg belangrijk om erop te letten dat u genoeg B-vitamines en ijzer eet. B-vitamines zitten vooral in volkoren producten, aardappelen, peulvruchten, eieren en zuivelproducten.

Wanneer u zwanger bent of borstvoeding geeft en u wilt vasten, bespreek dit dan met ons. U kunt het vasten uitstellen, bijvoorbeeld als uw zwangerschap door vasten in gevaar komt.

Eet geen zachte kazen die gemaakt zijn van rauwe melk (ongepasteuriseerd, ‘au lait cru’). Rauwe melk, bijvoorbeeld van de boer, moet u voor gebruik koken. In ongepasteuriseerde melk of kaas zit namelijk de listeria-bacterie. Gezonde volwassen worden zelden ziek van de bacterie, maar het ongeboren kind is hier wel vatbaar voor. Er zijn ook nog andere producten die de listeria bacterie kunnen bevatten, zoals bijvoorbeeld voorverpakte gerookte zalm. Ook rauwe vis of voorverpakte maaltijdsalades kunnen besmet zijn met de bacterie. Haring is de enige rauwe vis die wel genuttigd mag worden in de zwangerschap. Voorverpakte salades mogen pas gebruikt worden wanneer deze goed gewassen worden. Listeria is niet bestand tegen verhitting door koken of bakken. Toebereide gerechten kunt u dus wel bewaren in de koelkast, maar verhit ze nogmaals goed voordat u ze weer eet.

Bewaar etenswaren niet langer dan 24 uur in de koelkast en dek ze altijd goed af. Gepasteuriseerde melk of kazen van gepasteuriseerde melk kunt u zonder risico gebruiken.

Eet liever geen lever en hooguit eenmaal per dag een product waar lever in is verwerkt, zoals leverworst of leverkaas. In lever zit namelijk veel vitamine A en dit kan tijdens de zwangerschap schadelijk zijn voor de gezondheid van uw kind.

Factsheet: Voeding en zwangerschap

Werk

Bepaalde werkomstandigheden kunnen risico’s voor de zwangerschap met zich meebrengen. Werk waarin u wordt blootgesteld aan trillingen (vrachtauto’s, landbouwmachines), ioniserende straling (straling van radioactieve stoffen), chemische stoffen of infectierisico’s is niet bevorderlijk voor de gezondheid tijdens de zwangerschap. Dit geldt ook voor fysiek zwaar werk, zoals veelvuldig tillen, trekken, duwen of dragen. Als u met zulke werkomstandigheden te maken heeft, overleg dan met uw werkgever of de Arbo-arts. Deze moet het werk aanpassen en u eventueel ander werk aanbieden. Als u in nacht- of ploegendienst werkt, kun u aan uw werkgever vragen om uw werk- en rusttijden tijdens de zwangerschap aan te passen.

Zwangerschapsverlof

Het is belangrijk dat u uitgerust begint aan de bevalling. Iedere vrouw heeft recht op 16 weken zwangerschapsverlof. Uw zwangerschapverlof gaat in vanaf 34 of 36 weken zwangerschap. U heeft altijd recht op 10 tot 12 weken verlof na de bevalling. Bevalt u eerder dan uitgerekend, dan blijft de duur van het verlof op 16 weken staan. Bevalt u later, dan duurt het verlof automatisch langer. Naast een regeling voor zwangerschapsverlof bestaat er ook een regeling voor ouderschapsverlof.

Zie voor meer informatie: www.rijksoverheid.nl (zoek op ‘bevallingsverlof’)